Ana Sayfa | Gerekli Dökümanlar | DOĞRUDAN TEMİN  

DOĞRUDAN TEMİN USULU


 

 

 

DOĞRUDAN TEMİNDE MAL, HİZMET, YAPIM VE ONARIM İŞLERİ USULU

 

 

Kamu İhale Kanunu, Doğrudan Temini; bu kanunda belirtilen hallerde ihtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usul olarak tanımlamış; kanunun tartışmalara yol açan doğrudan temin usulü, 4964 Sayılı kanunla bir ihale usulü olmaktan çıkartılarak ilave bentler eklenmiş, gerek kapsam, gerekse uygulama usulü açısından yeniden düzenlenmiştir.

Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinde (Değişik:4964/ 15 md.) belirtilen hallerde ihtiyaçların karşılanması hükmü yer almıştır.

Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanarak yürürlüğe giren 2003/10 sıra numaralı Kamu İhale tebliğinde (Resmi Gazete:10/09/2003), doğrudan temin usulünün hangi hallerde uygulanabileceği ve uygulamaya ilişkin esaslar konusunda bazı açıklamalar yapılmıştır.

Doğrudan teminde kanunun temel amacına aykırılık teşkil etmeyecek şekilde, mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin parçalara bölünmemesi şartıyla, idarelerin küçük ölçekli günlük ihtiyaçlarını karşılamaları imkanı sağlanmış olup, Kamu İhale Tebliğine göre, güncellenen tutarı aşmayan özellikle kırtasiye, elektrik malzemeleri gibi küçük bakım onarım işlerinin yapılmasında kolaylık sağlamak üzere ihtiyaçların;

Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın;

  1. - İlan yapılmadan,

  2. - Teminat alınmadan,

  3. - İhale komisyonu kurulmadan,

  4. - Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.

 

Ancak, ihtiyaçların niteliğine göre, ilan yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, isteklilerden belirli yeterlik kriterlerinin aranması ile şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar idarenin takdirindedir.

Diğer taraftan 22/06/2005 tarihli ve 25853 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişiklikleriyle 4734 sayılı Kanunun 22 nci Maddesinin (a),(b),(c) bentleri kapsamında idarece yapılacak alımlarda kullanılmak üzere, “4734 sayılı Kanunun 22 nci Maddesinin (a),(b),(c) Bentleri Kapsamında Tek Kaynaktan Temin Edilen Mallara/Hizmetlere İlişkin Form” eklenmiştir(KİK026.0/M-H). Anılan form hazırlanırken formdaki dipnot belirlemelerine özellikle dikkat edilmesi gerekmektedir. Buna göre alımın gerçek veya tüzel kişiden yapılma sebepleri ayrıntılı, net ve objektif bir biçimde ortaya konacak, Kanunun 22 nci maddesinin anılan bentlerinde belirtilen hükümlerin uygulanabilir olmasını sağlayan sebepler ayrıntılı olarak yazılacak, bunlara ilişkin belgeler de anılan forma eklenecektir. Ayrıca mal alımları ile ilgili olarak; ihtiyacın niteliği, ihtiyaç konusu malın ayrıntılı teknik özellikleri ve ne amaçla kullanılacağı, anılan amacı en az aynı verimlilik, etkinlik ve fonksiyonellikle karşılayabilecek diğer ürünlerin-modellerin-markaların vb. bulunup bulunmadığının tespitinin yapılıp yapılmadığı ve bulunmuyorsa nedenleri, ihtiyaç konusu malı satan başka firmaların olup olmadığı gibi hususlara yer verilecektir.

İlaç, Tıbbi Sarf Malzemeleri İle Test Ve Tetkik Sarf Malzemesi Alımları İle İlgili: 18 Nisan 2008 tarih ve 26851 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin MADDE-3 ile değişiklik yapılmıştır.

İdareler, Kanunun 22/d bendine göre; Büyükşehir sınırları dahilinde bulunan idarelerin 2012 yılı için ............... YTL(KDV Hariç) diğer idarelerin ise ................ YTL(KDV Hariç) aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin mal ve hizmetlerin temin edilmesi

mümkün bulunmaktadır. İşin niteliğine göre idareler bu bende göre yapacakları günlük ve küçük ölçekli alımlar için genel bir onay belgesi düzenleyebilecekleri gibi her bir alım için de onay belgesi düzenleyebilirler. Ayrıca ilgili mevzuat çerçevesinde düzenlenmesi gerekli olan harcama belgeleri onay belgesine eklenir. Ancak, bu bent kapsamında gerçekleştirilecek yapım ihalesinde fiyat araştırmasının, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde belirtilen yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin esas ve usullere göre yapılması zorunludur.

Kanunun 62 nci maddesinin (ı) bendine göre; 22/d maddesine göre ihtiyaçların temininde idareler, yıllık toplam ödeneklerin % 10 unu aşmamaları ve bu hususta dikkat etmeleri gerekmektedir.

Kurum ve kuruluşlar, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranı hesaplayacaklardır. Burada önemli olan husus, ilgili veya bağlı birimlerin değil kurum veya kuruluşun toplam ödeneklerinin % 10 unun aşılıp aşılmamasıdır. Kurum ve kuruluşlar, ihale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin 4734 sayılı Kanunun 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptıkları harcamalarının takibini yapacaklardır.

 

İZLENECEK SÜREÇLER

İHTİYACIN TEMİNİ İÇİN TALEP BİLDİRİLMESİ

 

Bu konuda standart form olmayıp idareler kendileri belirler. Belirlenen form ile;

1. “Harcama Talep Formu” nda istenilen bilgiler tam ve anlaşılır olarak yazılmak suretiyle form düzenlenir ve talep eden tarafından imzalandıktan sonra destek birimine teslim edilir.

2. Destek birimi, gelen evrak işlemleri çerçevesinde tarih ve sayı vermek suretiyle talebin mevzuat ve bütçe değerlendirmesi yapmak üzere teslim alır ve aşağıda belirtilen iş ve işlemleri yapar:

a.Talebin doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilebilme durumunu ihale mevzuatına göre değerlendirilmesi.

b.Talebin yaklaşık maliyeti tespit edilmesi.

c.4734/22. maddesinin (d) bendine göre yapılacak alımlarda, Yaklaşık maliyete göre parasal limitlere uygunluğunun kontrol edilmesi.

d.4734/22. maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerine göre yapılacak alımlarda “Tek Kaynaktan Temin Edilen Mallara/Hizmetlere İlişkin Form (KİK026.0/M-H)” düzenleyerek gerekçelerini açıkça belirlenmesi.

e.Talebin karşılanacağı bütçe tertibini tespit edilmesi.

f. Bütçe tertibindeki kalan ödeneği yaklaşık maliyete göre değerlendirilmesi.

g. İşin gerçekleştirilebilme zamanını; satın almanın gerçekleştirilmesi, Ayrıntılı harcama programı ve diğer unsurlara göre değerlendirilmesi.

h.Gerekli harcama kayıtlarının yapılması.

3. Destek birimince değerlendirilen harcama talebi harcama yetkilisi ve üst yönetimin onayına sunulur.

4. Harcama yetkilisi ve üst yönetim, sorumlulukları çerçevesinde harcama talebini değerlendirerek, kısmen veya tamamen gerçekleştirilmesine veya iptal edilmesine karar vermek suretiyle gereği için destek birimine geri gönderir.

5. İptal edilen harcama talebi ilgilisine geri gönderilir.

6. Gerçekleştirilmesine karar verilen talepler için Onay Belgesi düzenlenir ve satın alma görevlileri belirlenir.

 

YAKLAŞIK MALİYETİN TESPİTİ

4734/22 (d) maddesine göre ihtiyaçları temin ederken yaklaşık maliyetin tespiti zorunlu olmamakla birlikte, ilk önce 4734/9 maddesine göre yaklaşık maliyet tespit etmek gerekir. Yaklaşık maliyet tespit etmeden karşılanacak ihtiyacın belirlenen parasal tutarın altında kalıp kalmadığı bilinemez. Bu nedenle 4734/22 (d) bendine göre

yapılacak alımlar için öncelikle yaklaşık maliyet hesap cetvelinin idarece hazırlanması ve hesap cetvelinin ihale yetkilisine onaylattırılması gerekmektedir.

 

GÖREVLENDİRME

İhale komisyonu kurulmayacağı, bunun yerine ihale yetkilisince belirlenecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyacın karşılanacağı hükme bağlanmış olup, ihale yetkilisinin alım için görevlendirmesi onay veya yazı ile belirlenir.

 

ŞARTNAME/SÖZLEŞME TASARISI HAZIRLANMASI

Bu bent kapsamında yapılacak alımlarda şartname düzenlenmesinin zorunlu olmadığı, V.U.K na göre fatura veya fatura yerine geçen belgelerin sözleşme yerine geçeceği ifade edilmesine rağmen, alımın niteliğine göre şartname ve/veya sözleşme düzenlenmesine gerek görülmesi halinde idarelerce, şartname için 4734/27 nci maddesi dikkate alınmak suretiyle işin niteliğine uygun ve ihtiyacı karşılayacak şekilde şartname hazırlanması ve tip sözleşmeler yerine 4734/7 nci maddesi dikkate alınarak ihtiyaca uygun sözleşmelerin düzenlenmesi mümkün bulunmaktadır.

 

 

PİYASA FİYAT ARAŞTIRMASI

İhale yetkilisince görevlendirilecek kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması, yaklaşık maliyet gizli tutularak teklif mektubu dağıtılmak suretiyle yapılır. Teklif mektubunda varsa teknik ve idari şartlar belirtilir veya teklif mektubuna eklenir. Teklif mektubunun yazılı olması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması, dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun açıkça yazılması, ad, soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması gerekir.

 

İhale yetkilisince görevlendirilenler piyasa araştırması sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirleyerek piyasa araştırma tutanağı tanzim ederler.

 

İhale yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasa fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesi zorunludur.

İdarelerce gerekli görülmesi halinde, fiyat araştırmaları, ilgili uygulama yönetmeliklerinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin esas ve usuller çerçevesinde yapılabilir. Görevlendirilen personel/personeller piyasa araştırması yaparak, en uygun şartlarla ihtiyacın karşılanmasını temin edeceklerdir. Yapılan piyasa araştırması sonucunda kimden ve hangi fiyatla karşılanacağı ihale yetkilisinin onayına sunulacaktır. Bu işlem ise Piyasa Fiyat Araştırması Tutanağı düzenleyerek yapılması zorunludur.

 

İHALE ONAYININ ALINMASI

İdarelerce düzenlenen yaklaşık maliyet hesap cetveli, alımın niteliğine göre hazırlanan şartname ve/veya sözleşme tasarısı, (fiilen uygulama imkanı olmayan idarelerce değerlendirilerek, onay belgesinde şartname ve/veya sözleşme düzenlenmeyeceği, avans ve fiyat farkı verilip verilmeyeceği belirtilir.)Standart form ve ihale üzerinde kalan isteklinin 58 inci maddeye göre yasaklı olup olmadığını anılan maddeye göre teyit ettirerek buna ilişkin belge Onay belgesine eklenir.

 

İHALE KAYIT NUMARASININ ALINMASI

2003/11 numaralı Kamu İhale Kurumu Tebliği gereğince İhale Kayıt Formu veya www.kik.gov.tr web sayfasındaki form usulüne uygun olarak doldurulduktan sonra Kuruma gönderilerek ihale kayıt numarası alınır.

 

DENETİM, MUAYENE VE KABUL İŞLEMLERİ

Kesilen fatura ile mal, hizmet veya yapım işi teslim alınır. 18 Ocak 2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan “Taşınır Mal Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda mal ve malzeme alımları için taşınır işlem fişi düzenlenir. Merkezi Yönetim Harcama Belgelerinin 66 ncı maddesinde ise istisnai hükümler yer almıştır.

Teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemleri, idarelerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonunca yapılır.( 4735/11

md.) Mal Alımları Denetim ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmeliğe göre, mal alımı komisyon kurulmadan idare yetkilisince yapılabilir. ( Bu halde, Taşınır İşlem Fişine İdare Yetkilisince malın şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olduğuna dair şerh düşmesi gerekir.)

Teslim edilen mal, hizmet veya yapım işinin muayene ve kabul işlemleri, idarece kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılır. Mal veya yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılamaz.

Komisyon tarafından muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge, ödeme belgesine bağlanır.

 

SÖZLEŞME YAPILMASI

İhale yetkilisi ile yüklenici arasında, idare düzenlenmesini gerekli görülmüş ise sözleşme imzalanır.

Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin yada yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22nci maddesinin (c) maddesi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.

Yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere a, b, c bentlerine göre yapılacak alımlar, tek satıcıdan karşılanması zorunlu alımlardır. (a) bendi için; Yed-i Vahit belgesi veya bunun yerine geçebilecek tutanak, (b) bendi için; isteklinin özel bir hakka sahip olduğunun belgesi, (c) bendi için; bu bendin uygulanmasına dayanak teşkil eden sözleşmenin örneği, (f) bendi için; bu bent kapsamında alınacak olan malzemelerin acil durumlarda kullanılacağına ve stoklama imkanının bulunmadığına ilişkin yazı hazırlanacak önemli belgelerdir. Bu alımlarda ihtiyacın karşılanacağı davet edilir ve idarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılamak amacıyla teknik şartlar ve fiyat üzerinde görüşme yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.

Noterce tescili zorunlu değildir.

 

 

 

 

DAMGA VERGİSİ

Sözleşme düzenlenmesi halinde (belli parayı ihtiva eden) binde 7,5; idarelerce kurulacak ihale komisyonlarınca bir ihale kararı alınması halinde bu kararı binde 4,5 damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. İhale kararının müteahhide tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde Saymanlık veya Vergi Dairesine makbuz karşılığı ödenmesi gerekir. Belli parayı ihtiva eden sözleşme düzenlenmemesi ve ihale komisyonları kurularak bir ihale kararının alınmaması halinde ise damga vergisinin aranılmayacağı tabiidir.(44 nolu D.V Gen. Teb.)

 

ÖDEME EVRAKININ DÜZENLENMESİ

31/12/2005 tarih ve 26040(3. Mükerrer) sayılı Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin Madde 63 ve 08/03/2007 tarih ve 2007-1 sayılı Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği Genel Tebliğ doğrultusunda düzenlenen belgeler Ödeme Emri Belgesine bağlanır.

 

BİLGİ FORMUNUN GÖNDERİLMESİ

Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlar için “ Doğrudan temin kayıt formu” temin tarihini takip eden ayın onuncu gününe kadar usulüne uygun olarak ilgili kısımlar doldurulduktan sonra Kamu İhale Kurumuna internet üzerinden gönderilecektir.

 

ÖNCEKİ BİLGİLER